De nieuwe Franse Spelling

De spelling van de Franse taal 

Inleiding

De Franse taal heeft zich in de loop van de afgelopen vijf eeuwen steeds verder ontwikkeld. In de afgelopen jaren is er een internationale beweging ontstaan om de spelling te moderniseren. Deze orthografische veranderingen zijn bedoeld om de taal te vereenvoudigen door het elimineren van een aantal anomalieën of onregelmatigheden.

In dit hoofdstuk zullen we bespreken:

  • C of ç
  • J, g, ge, of gu
  • De accenten
  • Regels voor de dubbele medeklinker
  • Rapelle of rappelle?
  • Woorden met “–eler” and “–eter”
  • De nieuwe spelling

De letter (la lettre) “C”: c or ç

In de Franse taal is er een verschil tussen: c en ç. Dit kan worden weergegeven in de volgende zinnen.

J’ai reçu un message écrit en français.

Ce garçon déçoit ses parents.

Le joueur lance la balle .

Als je je afvraagt waarom er een verschil is tussen de ‘ç’ en ‘c’. De reden voor het verschil is zeer eenvoudig. Als je een s-klank hoort dan dient er een cedille te worden gebruikt in combinatie met “a, o, u”.

  • mes économies  : Je hoort de s-klank niet;  je hoort een k-klank. Daarom een -c-.
  • une glacière : Je hoort een s-klank.  Toch is hier geen cedille nodig omdat de -c- door een -i- wordt gevolgd.
  • la façade : Je hoort de -s-klank en de -c- wordt gevolgd door een -a-. Daarom is de cedille nodig.

Je reçois une lettre. 

Il recevra l’invitation. 

Nous avons reçu la réponse.

Maar let op: in het woord “recevra” wordt de cédille niet gebruikt vanwege de c bij een “e”.

De conclusie is dat we de ‘ ç ‘  gebruiken achter de “a , o , u als de -s- klank vereist is. 

Nog een voorbeeld, van het werkwoord commencer:

Je commence

tu commences

il commence

nous commençons

vous commencez

ils commencent

           

De klanken (les sons) “J, g, ge, ou, gu”

Vaak wordt de klank -zj- als volgt geschreven:

ja un jardin jaune
je jeudi je jette
jo un jouet joli
ju jupe un judo

Dezelfde klank -zj-  kan gemaakt worden met de -g-  gevolgd door een -e- of -i-

ge rouge gentil
gi une bougie une girafe

Als de -zj- klank vereist is en de -g-  gevolgd wordt door een -a- of -o- , dan wordt een -e- toegevoegd.

gea il mangea il plongeait
geo la rougeole un pigeon

Bij deze woorden geldt dat als er geen “e” na de “g” was, u zou horen:-“ga” zoals gebruikt in: “galette” en ”go” zoals in ”gothique”.   Dit zijn zachte  -k- klanken (garçon,  gomme, gargouille…)

Als de letter “g” gevolgd wordt door een “e, i, y” dan wordt deze uitgesproken als in “girafe” (- zjiraf -).

Als de letter “g” gevolgd wordt door een “a, o, u” of een medeklinker dan wordt deze uitgesproken zoals in “guitare” (zachte -k-).

Om de letter “g” uit te spreken zoals in “giraffe” voor de letters in “a, o, u”, dient het te worden voorafgegaan door een “e”.

Voorbeeld : la rougeole

Om letter “g” uit te spreken zoals in “guitare” voor de letters “e, i, y” dient het gevolgd door een “u”.
Voorbeeld : la guérison

De woorden van de eerste groep die eindigen op “- guer” houden altijd de “u” (omdat de “u” deel uit maakt van de stam).
Voorbeeld : Il a navigué pendant une heure pour trouver la bonne site internet.

De Accenten

De volgende accenten kunnen worden onderscheiden

  • L’accent aigu: une écriture, l’école, le bébé. L’accent aigu  (hier is geen nederlands woord voor) kan alleen gebruikt worden op een “e”.
  • L’accent grave: voilà. Wordt (grave accent) geplaatst op een “a, e, or u”.
  • L’accent circonflexe: L’accent circonflexe wordt niet meer gebruikt op de  “i en u”. Dit accent (circumflex) kan gebruikt worden op een “a, e of o”. Veel mensen schrijven de ^ nog op bijvoorbeeld flûte (fluit) of île (eiland).

De dubbele medeklinkers (les consonnes doubles).

“Pour la fabrication du cidre de glace, les pomiculteurs doivent utiliser des pommes cueillies très tard en automne. Certaines années, c’est dans un verger déjà enneigé qu’on les aperçoit tirant un chariot ou une charrette remplie de fruits : balade pittoresque des plus intéressantes pour l’œil d’un touriste !”

Niet veel mensen kunnen deze korte tekst schrijven zonder fouten te maken die gerelateerd zijn aan de dubbele medeklinkers. De dubbele medeklinkers zijn één van de vele problemen van het Frans. In het geval van twijfel moet het woordenboek moet worden geraadpleegd.

Woorden met “–eler” en “–eter”

De “l” en “t” worden herhaald voor een ‘stille’ of ‘stomme’ lettergreep. Voorbeeld : de woorden “appeler and jeter” (radicaal : appel– en jet–) J’appelle, nous appelons, nous appellerons. Je jette, nous jetons, nous jetterons.

Woorden van hetzelfde type als “appeler” zijn: ensorceler, épeler, étinceler, niveler, rappeler, renouveler, etc.

Je renouvelle, nous renouvelons, nous renouvellerons.

Woorden van hetzelfde type als “ jeter” zijn : épousseter, étiqueter, feuilleter, projeter, rejeter,  etc.

Je rejette, nous rejettons, nous rejetterons.

Sommige woorden met “-eler en –eter” volgen niet de algemene regel

De stille e en de open è veranderen voorafgaand aan een stille lettergreep.

Voorbeelden : de woorden “geler” en “acheter”.

Je gèle, nous gelons, nous gèlerons.

J’achète, nous achetons, nous achèterons.

Woorden van hetzelfde type als “geler” zijn : congeler, modeler, peler, etc.

Je pèle, nous pelons, nous pèlerons.

Woorden van hetzelfde type als “acheter” zijn: racheter, haleter,

etc.

Je rachète, nous rachetons, nous rachèterons.

De belangrijkste wijzigingen in de Franse grammatica (1990)

1. De samengestelde nummers zijn automatisch verbonden met een koppelteken

Oude spelling Nieuwe spelling
Vingt et un (21)
Deux cents (200)
Un million cent (1.000.0100)
Trent et unième (31ème)
Vingt-et-un
Deux-cents
Un-million-cent
Trente-et-unième

Deze nieuwe regel verwijdert vele moeilijkheden en worden willekeurige toepassingen vermeden.

2. In samengestelde woorden (met koppelteken) als ‘pèse-lettre’ (werkwoord + zelfstandig naamwoord) of ‘sans-abri’ (voorzetsel + zelfstandig naamwoord) neemt het tweede element altijd de meervoudsvorm aan wanneer het woord in het meervoud wordt geschreven.

Oude spelling Nieuwe spelling
un compte-gouttes,
des compte-gouttes
un après-midi,
des après-midi
un compte-goutte,
des compte-gouttes
un après-midi,
des après-midis

Opmerking: Woorden als ‘prie-Dieu’ (vanwege de eigennaam) blijven ongewijzigd.  Prie-Dieu betekent bidstoel.

3. In bepaalde woorden wordt de voorkeur gegeven aan een ‘accent grave’ (in plaats van een accent aigu) voor het regelen van de spelling en in de vervoeging  van bepaalde werkwoorden.

Oude spelling Nieuwe spelling
Evénement
Réglementaire
Je céderai
Ils régleraient
Evènement
règlementaire
Je cèderai
Ils règleraient

Opmerkingen: Voor een onbeklemtoonde lettergreep schrijven we è, behalve in de prefixen dé en pré waar de é blijft, net als in de woorden ‘médecin’ en ‘médecine’.

4. Het accent circonflexe (het hoedje) verdwijnt bij de letters i en u.

Oude spelling Nieuwe spelling
Coût
Entraîner, nous entraînons
Paraître, il parait
Cout
Entrainer, nous entrainons
Paraitre, il parait

Opmerkingen: Het accent circonflexe wordt alleen gebruikt wanneer dit nodig is. Dit geldt voor:

de mannelijke voornaamwoorden in enkelvoud zoals dû mûr, sûr, jeûne.

de vormen van ‘croitre’ (groeien).

Dit moet niet worden verward met de vervoegingen van ‘croire’ (geloof): je crois, tu crois, il croit. In tegenstelling tot: je croîs, tu croîs, il croît…

5. Werkwoorden die eindigen met-eler of -eter worden vervoegd zoals het werkwoord ‘peler’ of ‘acheter’. Ook afgeleide woorden die eindigen op-ment vallen ook onder deze regel. Uitzonderingen op deze regel: appeler, jeter en hun samenstellingen, met inbegrip van interpeler

Oude spelling Nieuwe spelling
J’amoncelle
Amoncellement
Tu époussetteras
J’amoncèle
Amoncèlement
Tu époussèteras

Opmerkingen: Met deze nieuwe regel is er geen behoefte om lange lijsten van werkwoorden te onthouden. De vervoeging varieerde soms afhankelijk van het gebruikte woordenboek.

6. Leenwoorden vormen hun meervoud op dezelfde manier als de Franse woorden en krijgen een accent volgens de regels die gelden voor de Franse woorden.

Oude spelling Nieuwe spelling
Des matches
Des misses
Revolver
Des matchs
Des miss
Révolver

Opmerkingen: De regelmatige meervoudsvormen, al bekend voor de meeste Franssprekenden, versterken de integratie van leenwoorden. De toevoeging van een accent vermijdt een verkeerde uitspraak.

7. Het samensmelten van woorden is nodig:

  • in woorden waar contre-, entre – wordt gebruikt
  • in woorden waar extra-, infra-, intra-, ultra – wordt gebruikt
  • in woorden waar hydro-, sociaal – wordt gebruikt.
Oude spelling Nieuwe spelling
contre-appel
entre-temps
extra-terrestre
tic-tac
week-end
porte-monnaie
Contrappel
Entretemps
Extraterrestre
Tictac 
Weekend
Portemonnaie

8. De ‘participe passé’ van de werkwoorden ‘faire’ en ‘laisser’, gevolgd door een infinitief, blijft ongewijzigd.

Oude spelling Nieuwe spelling
elle s’est laissée convaincre
je les ai laissés partir
elle s’est laissé convaincre

je les ai laissé partir

Promenade matinale à cheval sur la plage. Anton Mauve

Morgenrit langs het strand, Anton Mauve, 1876, olieverf op doek, h 43,7cm × b 68,6cm. sk-a-3602

Promenade matinale à cheval sur la plage. Anton Mauve. Huile sur toile. 1876. H. 43 x L. 68 cm.

Anton Mauve est surtout connu pour ses paysages et ses scènes d’humbles gens de la campagne : des paysans, ramasseurs de bois ou bergers. Il lui arriva aussi parfois de peindre des personnalités de cercles mondains de La Haye. Ici, deux hommes et une femme à dos de cheval descendent lentement vers la plage. Un quatrième cavalier se trouve plus en avant. Quelques charrettes de plage sont visibles sur le sable. Ces cabines mobiles n’étaient ni plus ni moins que des carrioles recouvertes d’une bâche en lin. Les baigneurs pouvaient s’y changer puis étaient conduits jusqu’à la mer pour nager ou pagayer.

Anton Mauve sk-a-3602 Salle 1.18 Rijksmuseum

Chaque peinture raconte sa propre histoire. Une promenade à travers le Rijksmuseum Amsterdam’ van Anne-Marie Jansen & Willem Hylkema https://itun.es/nl/YxfE6.l